«Хыпар - Вести Чувашии» макс-канал пӗлтернӗ тӑрӑх Красноармейски округӗнчи Мӑн Шетмӗ ялӗнче йӑлана кӗнӗ спорт ӑмӑртӑвӗ иртнӗ. Вӑл – тӗнче класлӑ спорт мастерне Сергей Афанасьева халалланӑ ҫӑмӑл атлетика турнирӗ. Ӑмӑртӑва 1996 ҫултанпа кашни ҫул ирттереҫҫӗ.
Кӑҫал старта Красноармейски, Ҫӗрпӳ, Элӗк округӗсенчи, Канаш хулинчи 50 яхӑн ҫӑмӑл атлет старта тухнӑ.
Малти вырӑнсене йышӑннӑ спортсменсене дипломсемпе тата медальсемпе чысланӑ.
Ку ӑмӑрту – Сергей Афанасьев хӑй пуҫарнӑ йӑлана малалла тӑсни. Палӑртса хӑварар: вӑл – Европа чемпионачӗн кӗмӗл призерӗ, Раҫҫей Кубокӗн виҫӗ хут ҫӗнтерӳҫи тата пӗтӗм тӗнчери «Гран-при» ҫӗнтерӳҫи.
Ҫумӑр нумай ҫӑвать пулин те Чӑваш Енри аграрисем алӑ усмаҫҫӗ – вырма ӗҫне малалла тӑсаҫҫӗ. Паянхи кун тӗлне кӑтарту япӑхах мар темелле – тӗш тырӑн 40 процентне пухса кӗртнӗ.
Лаптӑкпа илес тӗк ку 97,6 пин ытла гектарпа танлашать. Хальччен 350 пин ытла тонна тырӑ ҫапса илнӗ, тухӑҫӗ пӗр гектартан 35,8 центнерпа танлашать.
Тухӑҫ енӗпе Красноармейски районӗ малта. Вал сборӗ Патӑрьел районӗнче ытларах. Ҫӗрпӳ, Куславкка тата Канаш районӗсем те лайӑх кӑтартусемпе палӑраҫҫӗ.
Вырма ӗҫе пынӑ вӑхӑтрах пахча ҫимӗҫ, ҫӗрулми, рапс тата горчица пухса кӗртеҫҫӗ, куккуруса силоса хываҫҫӗ. Кунсӑр пуҫне кӗрхисене акма тытӑннӑ – хальхи вӑхӑтра 6,7 пин ытла гектар акнӑ – ӗҫсем графикпа килӗшӳллӗн пыраҫҫӗ.
Ҫумӑр нумай ҫӑвать пулин те Чӑваш Енри аграрисем алӑ усмаҫҫӗ – вырма ӗҫне малалла тӑсаҫҫӗ. Паянхи кун тӗлне кӑтарту япӑхах мар темелле – тӗш тырӑн 40 процентне пухса кӗртнӗ.
Лаптӑкпа илес тӗк ку 97,6 пин ытла гектарпа танлашать. Хальччен 350 пин ытла тонна тырӑ ҫапса илнӗ, тухӑҫӗ пӗр гектартан 35,8 центнерпа танлашать.
Тухӑҫ енӗпе Красноармейски районӗ малта. Вал сборӗ Патӑрьел районӗнче ытларах. Ҫӗрпӳ, Куславкка тата Канаш районӗсем те лайӑх кӑтартусемпе палӑраҫҫӗ.
Вырма ӗҫе пынӑ вӑхӑтрах пахча ҫимӗҫ, ҫӗрулми, рапс тата горчица пухса кӗртеҫҫӗ, куккуруса силоса хываҫҫӗ. Кунсӑр пуҫне кӗрхисене акма тытӑннӑ – хальхи вӑхӑтра 6,7 пин ытла гектар акнӑ – ӗҫсем графикпа килӗшӳллӗн пыраҫҫӗ.
Ҫӗрпӳ районӗнче ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, 93 ҫулти мучи ҫухалнӑ. Ватӑ ҫынна халӗ «Лиза Алерт» шыравпа ҫӑлав отрячӗн хастарӗсем шыраҫҫӗ.
93 Евстафий Христофоров Ҫӗрпӳ районӗнчи Кӗҫӗн Тивӗш ялӗнче пурӑннӑ. Ӗнер вӑл килӗнчен тухса кайнӑ та каялла таврӑнман.
Мучи 163 сантиметр ҫуллӗш, начаркка пӳ-силлӗ, ҫӳҫӗ кӑвакарнӑ, куҫӗ кӑвак тӗслӗ.
Килтен тухнӑ чухне мучи кӑвак курткӑпа, хура шӑлаварпа, хура кроссовкипе пулнӑ.
Куракан-пӗлекен пулсан «Лиза Алерт» шыравпа ҫӑлав отрядне 8 800 700-54-52 хӗрӳ линипе (ку лини тӳлевсӗр, унпа шӑнкӑраваланӑшӑн укҫа тӳлемелле мар) ҫыхӑнма ыйтаҫҫӗ. Е отрядӑн хастарӗсемпе те ҫыхӑнма пулать: Искричӑн (Викторийӑн) телефон номерӗ 89876687081, Кирейчикӑн (Екатеринӑн) — 89777084704.
Ҫӗрпӳ муниципалитет округне кам ертсе пырасси паллӑ. Ку хыпара МАХри «Хыпар-Вести Чувашия» каналта паян пӗлтернӗ.
Округ пуҫлӑхне палӑртас тӗллевпе ятарлӑ конкурс ирттернӗ. Ку вӑл пӗтӗмӗшле йышӑннӑ йӑла-йӗрке. Район пуҫлӑхӗ пулма ӗмӗтленекенсен кандидатурисене ятарлӑ ушкӑн пӑхса тухнӑ. Йышра Ҫӗрпӳ районӗн прокурорӗ Евгений Петров, структура подразделенийӗсен ертӳҫисем, администрацин территори уйрӑмӗсен пуҫлӑхӗсем пулнӑ.
Ҫӗрпӳ округне кам ертсе пырассине вара Депутатсен пухӑвӗн черетлӗ ларӑвӗнче пӗлтернӗ.
Конкурс комиссийӗн председателӗ Чӑваш Енӗн вӗренӳ министрӗ Дмитрий Захаров пулнӑ. Вӑлах ҫӗнтерӳҫӗ-кандидатпа паллаштарнӑ.
Депутатсен вара икӗ кандидатурӑран пӗрне суйлама тивнӗ. Уҫӑ сасӑлавра Владимир Глухов ҫӗнтернӗ.
Ҫӗрпӳ районӗнчи Елӳ ялӗнче пушар гидранчӗ вырнаҫтарнӑ. Ӑна «Ниме — народный бюджет» (чӑв. Ниме — халӑх хысни) пуҫаруллӑ бюджет программипе туса лартнӑ.
Ӗлӗкрех ялсенче шыв ӑсса илмешкӗн пысӑк пичкесем пурччӗ. Халӗ чылай ялта ун пек япала мӗнне те пӗлмеҫҫе пулӗ.
Ҫӗрпӳ районӗнчи Елӳ ялӗнче вара халӑхран укҫа пухса тата хыснаран укҫа уйӑрса пушар гидранчӗ йӗркеленӗ. Ӑна вырӑнтисем пилӗк вырӑнта вырнаҫтарма йышӑннӑ. Проектӑн пӗтӗмӗшле хакӗ 800 пин тенкӗ ытларах ларнӑ.
Нимелли ӗҫленине Ҫӗрпӳ районӗн администрацийӗн сайтӗнче «Российское село» (чӑв. Раҫҫей ялӗ) федераци проекчӗпе килӗшӳллӗн пурнӑҫланса пынине пӗлтернӗ.
Килес ҫул вӑл программӑна лекес тесен заявкӑсене ҫурла уйӑхӗн 15-мӗшӗччен памалла. Тӑкакӑн пӗр пайне халӑхран укҫа пухнипе тӑвакан пӗр-пӗр объект кирек хӑш тӑрӑхра та ҫӗкленсе ларӗ. Йӗрке-куркине лайӑхрах ӑнланас тесен народныйбюджет.чувашия.рф сайта кӗрсе пӑхмалла.
Ку хыпара пӗлсен пӗр енчен кулас килет, тепӗр енчен кулмалли те нимех те ҫук пек.
Камитлен туйӑнакан ҫак хыпар пирки тӗнче тетелӗнчи «Правда ПФО» хаҫатра паян ирпе хыпарланӑ. Ҫӗрпӳ районӗнчи Урпаш ялӗнче ҫырма урлӑ кӗпер сарса парас вырӑнне ача-пӑча лапамӗ вырнаҫтарма йышӑннӑ.
Урпаш ялӗнче пӗтӗмпе 67 кил, вӗсенчен хӑшӗ хупӑнса ларать иккен. Ҫав вӑхӑтрах ялта ача-пӑча лапамӗ тума йышӑнна. Ун валли кашни килтен 11-шер пин тенкӗ укҫа пухаҫҫӗ-мӗн. Ача-пӑча лапамӗ 7 миллион тенке кайса ларӗ.
Хӑйсем тӗллӗн тунӑ чуччу ҫинче ярӑнса, кил умӗнчи пӗчӗк хӑйӑр купи ҫинче машина вырӑнне катӑк кирпӗчпе трактор тесе выляса ӳснӗ ҫынсем кун пек хака курсан тӗлӗннинчен тӗлӗнмелле мар-тӑр. Ҫитменнине тата юнашар ялсенче хайхи-майхи лапама ик-виҫ хут йӳнӗрехпе вырнаҫтарнӑ иккен. Ҫав вӑхӑтрах ялти ҫырма урлӑ каҫма кӗпер тусан ҫынсем тренажертан ытларах савӑннӑ пулӗччӗҫ.
Ача-пӑча лапамӗ тума йышӑннӑ хастарсем вара урӑхларах шухӑшлаҫҫӗ курӑнать.
Республикӑра ку эрнере аграрисем вырмана тухнӑ, кӗрхи культурӑсене пухса кӗртме тытӑннӑ.
Утӑ уйӑхӗн 20-мӗшӗнче чи малтан Ҫӗрпӳ, Вӑрмар тата Красноармейски округӗсенчи аграрисем вырмана пуҫӑннӑ. Халӗ Патӑрьел, Вӑрнар, Шупашкар, Шӑмӑршӑ, Елчӗк тата Тӑвай округӗсенче те комбайнсем хире тухнӑ. Республикӑра пӗтӗмпе 900 ытла комбайн ӗҫе тухмалла.
Паянхи куна 959 гектар кӗрхи тулла пухса кӗртнӗ. Пӗтӗмпе ӑна 72 пин ытла гектар ҫинче вырмалла.
Ҫавӑн пекех аграрисем пахча-ҫимӗҫ пухса кӗртеҫҫӗ, выльӑх апачӗ хатӗрлеҫҫӗ. Ҫав вӑхӑтрах кӗркунне акса хӑварма ҫӗрсем хатӗрлеҫҫӗ. Пӗтӗмпе 84,8 пин гектар ҫӗр сухаламалла.
Иван Малкай поэт ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитрӗ.
Вӑл 1911 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 21-мӗшӗнче хальхи вӑхӑтра Ҫӗрпӳ муниципалитет тӑрӑхне кӗрекен Кӑтак ялӗнче ҫуралнӑ.
Поэт Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫине те хутшӑннӑ, анчах шӑпа ӑна унтан тӑван тӑрӑхне таса сывӑ илсе ҫитернӗ. Чылай ҫул республикӑри хаҫат-хурналта журналист пулса ӗҫленӗ.
Поэзие ӑнланакансем хакланӑ тӑрӑх, Иван Малкай сӑввисем юрӑ евӗр янӑраҫҫӗ. Сӑмахран: «Хӗллехи савӑнӑҫ», «Тӑри», «Пирӗн туслӑх».
Калем ӑсти ют чӗлхепе ҫырнӑ авторсен хайлавӗсене те чӑвашла куҫарнӑ. Тӗслӗхрен, калмӑксен «Джангар» эпосне.
Иван Малкайӑн «Атӑл ҫилӗ», «Сывлӑм», «Шуҫӑм ҫути» кӗнекисенче тӑван тӑрӑхӑн ытарайми илемне сӑнласа панӑ. Вӑл кӑларӑмсемпе вулавӑшсенче паллашма пулать.
Паян Ҫӗрпӳ округӗнче йӑлана кӗнӗ «Уй кунӗ – 2026» курав уҫӑлнӑ. Унта Раҫҫейри тӗрлӗ регионти агропромышленноҫ элчисем пухӑннӑ.
Пирӗн республикӑна 11 регионти 57 организаци, паллӑ селекционерсем, отрасльти экспертсем, аграри предприятийӗсен ертӳҫисем, аслӑ шкулсенчи вӗрентекенсем тата ҫамрӑк специалистсем килнӗ.
Курав программи пуян: ӑсталӑх класӗсем, семинарсем, ҫавра сӗтелсем иртеҫҫӗ, выльӑх апачӗ хатӗрлекен тата ытти техникӑна кӑтартаҫҫӗ. 32 ертсе пыракан компани ял хуҫалӑхӗнчи пурнӑҫа кӗртнӗ ҫӗнӗ шухӑшсемпе паллаштарнӑ.
Хальхи вӑхӑтра аграрисемшӗн топливо ыйтӑвӗ ҫивӗч. ЧР ял хуҫалӑх министрӗ Андрей Макушев пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑра аграрисем валли саппассем пур, ҫавна май ӗҫсене вӑхӑтрах вӗҫлемелле.
+3.3 °C